Anne sütü dışındaki besin maddeleri ile beslenmeye ne zaman başlanmalıdır? Bu sorunun yanıtını bebeğin gelişimi belirleyecektir. Bebeğimizin anne sütü ile beslenmesi sürecindeki bebeğin gelişim tablosuna uygun olarak devan ediyorsa; bebğe ek besin vermeye beşinci aydan sonra başlayabiliriz.Anne sütü dışında ilk vereceğimiz besin su dur. Buna üçüncü günden sunra bir damla olarak ve bebek emdikten sonra yapılmalıdır.(Diş sağlığını korumak amaçlı).
5-6 aylık olana kadar anne sütü çok önem taşır.Bu süre içinde süt miktarı yeterli ise ek gıda verilmemelidir. Eğer süt miktarı yetersiz geliyorsa bu çocuğun gelişiminden anlaşılacağı gibi, annenin süt hormonu (prolaktin)’ nun ölçülmesiyle de belli olur.
Altı aylıktan sonra anne sütüne ek olarak ek besinlere geçilmelidir.İlk defa verceğimiz besinlere çocuğun damak tadı yabancı olacağı için, görsel olarak çocuğun önüne konmalı ve onun parmağı ile karıştırmasına yani besine dokunması sağlanmalıdır. İlk verdiğimiz gıdayı çocuk dili ile iterek dışarıya çıkaracaktır. Bu durumda ısrarcı olunmamalıdır. İlk verdiğimiz gıda çocuk açken , mutlu olduğu bir zamanda ve annne sütünün az olduğu saatlerde uygulanmalıdır. BU DA SABAH VE ÖĞLE SAATLERİ İÇİN UYGUNDUR. Bebek altı aylık olduğunda dil katı gıdaları reddetmeyecektir. Dişler belirginleşmeye başlamıştır.Sindirim sistemi daha gelişmitir.Diğer taraftan, bebeğin mide-bağırsak sistemi de artık erişkin besinlerini sindirebilecek ve emebilecek duruma gelmek üzeredir veya bu gelişmeyi tamamlamıştır. Örneğin, nişastanın sindirimi için gerekli olan “amilaz” adı verilen enzim 5-6. aydan sonra erişkin düzeyine ulaşır. Bütün bu nedenlerle bebek dördüncü aydan sonra özellikle de altıncı ayda ek gıdalar için artık hazırdır.
İlk besin yoğurt olmalıdır. Evde günlük olarak küçük bir kase veye bardağa mayaladığımız taze yoğurt verilmelidir. Yemesi konusunda ısrarcı olunmamalıdır. Ama kararlı olunmalıdır. Zamanla alıştıktan sonra unlu sütlü mamalara geçilir.Uygun ve zamanında ek gıda desteği ile anne sütüne en az bir yıl devam edilmelidir. Pirinç unu allejen olmadığı içn ilk tercih edilecek gıdadır.Taze hszırlanmış meyve suyu ve sebze çorbasına başlamanın zamanlaması konusundadeğişik görüşler olmakla birlikte, bu gıdalara yer verilmesi daha uygundur.Lop pişirilmiş yumurta sarısı ile besinler çoğaltılmaya devem edilir. lop pişmiş yumurta daha az allerjendir.Kolesterol ve protein yönünden zengin bir besin olan yumurta önceleri sekizde bir ile başlanmalıdır. Alıştıktan sonra haftada 2-3 yumurta sarısı verilebilir. Çocuk yiyeceği reddediyorsa ısrarcı olunmamalıdır. Amacımız bebeği muhallebi ile beslemek değil, sütten biraz daha yoğun, kıvamlı besini yutmaya alıştırmaktır. Bir iki hafta içinde bebek muhallebi kıvamına alıştıktan sonra beslenmesi yeni yiyeceklerle devam ettirilmelidir. Ayrıca inek sütünün de bir yaşından önce kullanılması tercih edilmediği için, muhallebi hazırlanırken biberon maması kullanılabilir. Bu durumda da bebek mamasının enerji yoğunluğu çok artar. Fazla miktarda tüketilecek olursa şişmanlığa yol açabilir. Bebeğin su ihtiyacı da artar. Bebeğin beslenmesinde olması gereken önemli besinlerden birisi de peynirdir. Peynirden geçebilecek hastalıklara maruz kalmaması için kaynamış sütten olan peynir tercih edilmeli, Ayrıca tuzsuz olmalıdır. Yumurtada olduğu gibi çok az miktarla başlanıp, yavaş yavaş kibrit büyüklüğüne ulaşılmalıdır.Peynirin birkaç defa suyu değiştirilirse tuzu giderilmiş olur. Yedinci aylarda bebeğin artan demir ihtiyacını karşılamak amacıyla sebze çorbalarına başlanmalı.Yapılacak sebze çorbaları kısa sürede tüketilecek şekilde miktar olarak azar azar hazırlanmalıdır.
Çorbanın içine her öğün için bir çorba kaşığı yağsız dana kıyması da ilave edilebilir. Ayrıca çorbaya her öğün için bir çorba kaşığı bitkisel sıvı yağ ve bir çorba kaşığı kıyma ilavesi de gereklidir. Sebzeler ve kıyma birlikte haşlandıktan sonra önce tel süzgeçten geçirilerek, daha sonra da çatalla ezilerek bebeğe verilmelidir. Sebzeler arasında havuç, kabak, patates, domates, ıspanak gibi mevsim sebzeleri öncelikle yer almalıdır. Bebeğin dişleri çıktıktan sora tavuk, hindi ve dana etleri iyice haşlandıktan sonra mönüye dahil edilmelidir.
Nelere Dikkat Etmeliyiz?
1-Kesinlikle bebek aç olmalı, tok iken ek besin denenmemeli.
2-Besin tek olarak verilmeli, bebek o besinin tadını alabilmeli,
3-Miktar olarak az bişeyle başlanmalı, zamanla çoğaltılmalı,
3- Taze besin maddeleri tercih edilmeli,pişirdiğimiz gıdalar da uzun süre bekletmadan tüketilmeli,
4-İçeriğini bilmediğimiz besin maddeleri verilmemeli,
5-Salamura gıdalar verilmemeli,
6-Çocuğun boğazını alabilecek gıdalardan kaçının,
7-İlk defada sevmediği bir besin maddesine daha sonra tekrar yer verilmeli, ama ısrarcı olunmamalı,
8-Ek gıdaları kaşık ve bardakla veriniz. Biberonla verirsek biberonun rahatlığına alışacağından annesini emmek zor gelecektir.
9-Taze olarak hazırlayacağımız meyve suları cam rende ile hazırlanmalı, oda sıcaklığında veye buzdolabında bekletilmemeli, hazırlandıktan sonra en kısa sürede tüketilmeli, kalan kısım kullanılmamalıdır.
9-En önemlisi hijyene büyük önem vermelidir.
Bir yaşına kadar her türlü yiyeceğin lezzetine alıştırılmış bir bebek aile sofrasında yerini alıp her tür besini yiyebilir. Bu tür beslenmeye alışmış çocuklarda daha sonraki yıllarda iştahsızlık görülmez.