Gerçek bal ile sahte balın tüketiciler tarafından anlaşılabilmesi pek mümkün değildir. Günlük taşamda bazı pratik yollar denensede kesin sonuç alabilmek ancak ; bu konuda uzmanlaşmış özel laboratuvarlarda çeşitli analizler yapılarak kesin sonuca ulaşılır. Yörelere göre değişen geleneksel teknikler uygulanarak sonuç almaya çalışılmaktadır.Bunlardan bazıları; balın içerisine kalem saplayarak, tadına bakarak (Genizde yakıcı bir tat oluşması), kağıt mendile damlatarak vb. yöntemlerle balın gerçek olup olmadığını tespit edebildiklerini iddia edenler vardır. Bunların hiçbir bilimsel değeri olmadığı yapılan laboratuvar çalışmalarında kesin tespit yapılamadığı ortaya çıkmıştır. Bu iş ile ilgileniyorsak bilimsel bilgilere güvenerek bir analiz laboratuvarında balımızı incelettirebiliriz.
Aldığımız bal uzun süre kaldığında kıristalleşir. Bu da balın gerçek mi olduğu hakkında bize bir fikir vermez. Perakende veya toptan bal satışı yapanlar ve arıcılar bunun önlemini almak için yüksek ısıda (benmari yöntemiyle) veya kendi yöntemlerine göre balı ısıtarak katletmektedirler. Bal bu yöntemle satışa sunularak ; satış reyonlarındaki raflarda ve mutfaklarda yerini almaktadır. Tüketicinin istediği şekilde uzun süre şeffaflığını korumaktadır. Bunun yanında balın kalitesi de bozulmaktadır.Balların kristalize ve fermente olmasını önlemek amacıyla da bilinçsiz bir şekilde ısıtılarak işleme tabi tutularak , bu balların bilimsel anlamda besin değerleri yok denecek kadar azalmaktadır. Böylece bozuk bal olarak kabul edilmelerine rağmen piyasaya sürülmektedir.
Laboratuvar testleri ile balın ısıtılıp ısıtılmadığı anlaşılmaktadır. Doğal olan bal ısıl işlem görmemiş olan baldır.Balın kıristalize olması içindeki şeker türüne göre degişiklik gösterir.Örneğin ayçiçegi , püren balı çok çabuk kıristalleşir. Kestane ve çam balı ise daha geç kıristalleşir. Kıristalleşen bal ılık su içinde kavanoz içinde bekletilerek eski haline dönüştürülebilir. Bu besin değeri açısından bir kayıp oluşturmaz.
Gerçekmi olduğunu anlayabileceğimiz pratik yöntemleri şöyle maddeleyebiliriz;
1-ağzımıza aldığımız balda genzimizi hafif yakacak şakilde güzel bir balkokusu aroması algılamalıyız.
2-Balı kaşığa aldığımızda kesik kesik akmayacak, son kalan damlaya yaklaştığında da iplik gibi akacak tel tel örümcek ağı gibi olmayacak.
3-Balın rengi koyu olacak.Rengi koyulaştıkça antioksidan miktarı da yükselir.
4-Kıvamı koyu olacak.
5-Yakarak da deneyebiliriz.İçindeki şeker miktarından dolayı kağıt üzerine damlatıp kağıdı yaktığımızda hafif alkol kokusu gelir.
6-Soğuk havada donmayan bal sahtedir.